ประมวลสถานการณ์การชุมนุม เดือนเมษายน 2564

สถานการณ์การชุมนุมตลอดเดือนเมษายน 2564
FAOZEE

ประมวลสถานการณ์การชุมนุม เดือนเมษายน 2564

@gun_sangtong

#StandStopImprisonment event on 13 April 2021 in front of Supreme Court.

ในช่วงเดือนเมษายน 2564 สถานการณ์โควิด-19 กลับมาระบาดเป็นระลอกที่สามในประเทศไทย ส่งผลให้การชุมนุมใหญ่ไม่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตามด้วยสถานการณ์การดำเนินคดีทางการเมืองที่ยังมีอย่างต่อเนื่อง ทำให้การชุมนุมยังคงดำเนินต่อไปในรูปแบบ #ยืนหยุดขัง เพื่อเรียกร้องปล่อยตัวผู้ต้องขังทางการเมือง ทั้งนี้มีข้อสังเกตว่า คดีความของผู้ถูกดำเนินคดีจาการแสดงออกและการชุมนุมเข้าสู่ชั้นศาลอย่างรวดเร็วในช่วงเวลาที่ผ่านมา เช่น การสั่งฟ้องคดีของผู้ชุมนุมจากหมู่บ้านทะลุฟ้า เเละกลุ่ม We Volunteer เป็นต้น

จากการสังเกตการณ์และบันทึกข้อมูลโดย Amnesty International Thailand และ ILAW ผ่านโครงการ Mob Data ในเดือนมีนาคม 2564 สามารถสรุปได้ว่า

  • สถานการณ์การแสดงออกและการชุมนุมเกิดขึ้นทั้งสิ้นไม่ต่ำกว่า 180 ครั้ง เพิ่มขึ้นจากการชุมนุมเมื่อเดือนมีนาคมกว่าเท่าตัว มีการดำเนินคดีภายหลังการชุมนุม อย่างน้อย 2 ครั้งในเดือนเมษายน

  • ศูนย์ทนายรายงานว่า ตั้งแต่การชุมนุมเดือนกรกฎาคม 2563 - เมษายน 2564 มีประชาชนที่ถูกดำเนินคดีจากสถานการณ์ชุมนุมทางการเมืองและการแสดงความคิดเห็นทางการเมืองแล้วอย่างน้อย 635 คน ในจำนวน 301 คดี

  • มีผู้ถูกดำเนินคดีด้วย ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 เพิ่มขึ้น ไม่ต่ำกว่า 6 คน ใน 7 คดี โดยส่วนใหญ่เป็นคดีที่ประชาชนเป็นผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษ และเฉพาะสภ.บางแก้วที่เดียว มีผู้ถูกดำเนินคดี

  • ตั้งแต่ปี 2563 – 2564 มีผู้ถูกคุมขังทางการเมืองทั้งสิ้น 29 คน มี 17 คน ที่ถูกคุมขังจากคดีมาตรา 112 ต่อมา ในเดือนเมษายน - ต้นเดือนพฤษภาคม ศาลให้ประกันตัวอย่างน้อย 11 คน รวมถึงแกนนำราษฎร อาทิ ปติวัฒน์ สาหร่ายแย้ม, สมยศ พฤกษาเกษมสุข, จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา,ปิยรัฐ จงเทพ และ ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล จนถึงปัจจุบันจำนวนผู้ที่ยังถูกคุมขังทั้งสิ้น 18 คน (ข้อมูลล่าสุดวันที่ 11 พฤษภาคม 2564)

    @gun_sangtong

    Jatupat Boonpattararaksa and Somyot Pruksakasemsuk got bailed out on 23 April 2021 with extra conditions for not criticising the momarchy

  • สถานการณ์โควิดกลับมาระบาดระลอกที่ 3 และ กฎหมายที่เกี่ยวข้องถูกใช้เป็นเครื่องมือในการสกัดกั้นการแสดงออกและการชุมนุม นอกจากพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 และกฎหมายที่มีวัตถุประสงค์อื่นเเต่ถูกใช้เพื่อจำกัดการชุมนุม เช่น พระราชบัญญัติควบคุมการโฆษณาโดยใช้เครื่องขยายเสียง พ.ศ. 2493 พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 และ พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535 ยังคับถูกบังคับใช้อย่างต่อเนื่อง เมื่อมีการแสดงออกและการชุมนุมในเดือนเมษายน หลังจากโควิดกลับมาระบาดอีกครั้ง จะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจจะเข้ามาสังเกตการณ์และอ้างประกาศเพิ่มเติมเพื่อแจ้งประกาศห้ามชุมนุม โดยเฉพาะพื้นที่ในเขตสีแดงซึ่งเป็นพื้นที่ควบคุม อาทิ กรุงเทพฯ ทำให้หลายกลุ่มพยายามปรับแผนการแสดงออก เช่น กลุ่มพลเมืองโต้กลับ ที่ทำกิจกรรม หยุด ยืน ขัง เมื่อมีข้อกำหนดจากกทม.ออกตามความในมาตรา 9 แห่ง พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ฉบับที่ 20 ช่วง 16 เมษายน 2564 ที่จำกัดการรวมกลุ่มไม่เกิน 50 คน เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ปลายเดือนเมษายนได้มีการออกประกาศของกรุงเทพฯ ฉบับที่ 26

  • ผู้ถูกดำเนินคดีจากการแสดงออกและการชุมนุมในเดือนเมษายนถูกดำเนินคดีจากการชุมนุมของกลุ่ม “ไทยไม่ทนสามัคคีประชาชน เพื่อประเทศไทย” ที่นำโดยจตุพร พรหมพันธ์ุ โดยการออกหมายเรียกผู้ร่วมปราศรัยและชุมนุมในวันที่ 4-5 เม.ย. 64 อย่างน้อย 32 คน ในคดีฝ่าฝืนพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน และ พระราชบัญญัติโรคติดต่อ และคดีจากการชุมนุม #ม็อบ15เมษา จัดโดยหมู่บ้านทะลุฟ้า ที่ทำเนียบรัฐบาล ของกลุ่ม UNME of Anarchy มีการออกหมายเรียกอย่างน้อย 4 คน โดยมีข้อกล่าวหา 3 ข้อ ได้แก่ ความผิดตามมาตรา 9 แห่งพ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประกอบกับประกาศหัวหน้าผู้รับผิดชอบในการแก้ไขสถานการณ์ในส่วนที่เกี่ยวกับความมั่นคง (ฉบับที่ 5) 2. ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานควบคุมโรคติดต่อซึ่งเป็นการกระทำความผิดตามประกาศกรุงเทพมหานคร (ฉบับที่ 20) 3. ฝ่าฝืน พ.ร.บ.โรคติดต่อฯ

    @FAOZEE

    Public Assembly on 4 April 2021 "Thais Tolerate It No More, Thais Standing United for Thailand” demonstrations led by Jatuporn Prompan. There is the report on at least 32 people are charged with Emergency Decree and the Communicable Disease Act.

    # แนวโน้มคดี “ละเมิดอำนาจศาล”

    #

    @Chana La

    Razor Barbed Wire has been set in front of the Criminal Court since there is people gathering almost every day calling for the right to bail.

    จากการแสดงออกเพื่อเรียกร้องสิทธิการประกันตัวให้ผู้ถูกคุมขังทางการเมือง สืบเนื่องจากสถานการณ์ที่แกนนำคณะราษฎรและประชาชนถูกดำเนินคดีและศาลสั่งฟ้องคดีจนนำไปสู่การคุมขังระหว่างพิจารณาคดีเพิ่มจำนวนมากขึ้น รวมไปแกนนำที่ถูกคุมขังประกาศอดอาหารประท้วงเรียกร้องสิทธิประกันตัวเพื่อสู้คดีโดยมี

    • เพนกวิน พริษฐ์ ชิวารักษ์ เริ่มอดอาหาร เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2564 ถูกคุมขังตั้งแต่วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2564
    • รุ้ง ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล อดอาหารวันที่ 30 มีนาคม 2564 ถูกคุมขังตั้งแต่วันที่ 6 มีนาคม 2564 ได้รับการประกันตัววันที่ 6 พฤษภาคม 2564 โดยมีเงื่อนไขห้ามทำกิจกรรมที่ทำให้เสื่อมเสียถึงสถาบันพระมหากษัตริย์
    • ฟ้า พรหมศร วีระธรรมจารี อดอาหาร วันที่ 27 เมษายน 2564 ถูกคุมขังตั้งแต่วันที่ 17 มีนาคม 2564 และได้รับการประกันตัววันที่ 11 พฤษภาคม 2564 โดยมีเงื่อนไขห้ามทำกิจกรรมที่ทำให้เสื่อมเสียถึงสถาบันพระมหากษัตริย์ และติดเครื่องติดตามตัว หรือ Electronic Monitoring
    • แฟรงค์ ณัฐนนท์ ไชยมหาบุตร อดอาหาร วันที่ 24 เมษายน 2564 ถูกคุมขังตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2564

    ด้วยสถานการณ์ดังกล่าวถึงแม้สถานการณ์โควิด-19 จะกลับมาระบาดอีกครั้ง แต่ประชาชนยังคงแสดงออกถึงความไม่พอใจและร่วมเรียกร้องสิทธิประกันตัวภายใต้กิจกรรม “ยืน หยุด ขัง ดาวกระจาย” โดยเริ่มต้นกิจกรรมโดย กลุ่มพลเมืองโต้กลับ ตั้งแต่ วันที่ 22 มีนาคม 2564 ที่บริเวณหน้าศาลฎีกา เรื่อยมา จนทำให้มีประชาชนเข้าร่วมมากขึ้นโดยมีลักษณะดาวกระจายบริเวณหน้าศาลในพื้นที่ต่างจังหวัด เมื่อต้นเดือนเมษายนกลับมามีโควิดระบาด กิจกรรมยังคงดำเนินต่อเนื่องในหลายจังหวัด โดยมีการเว้นระยะห่าง และมีการจำกัดจำนวนคนเข้าร่วมตามแต่ละพื้นที่

    นอกจากกิจกรรมยืน หยุด ขัง ยังมีประชาชนที่ออกมาแสดงออก บ้างร่วมอดอาหารและปักหลักอยู่หน้าศาลเพื่อเรียกร้องสิทธิการประกันตัวกับองค์กรตุลาการส่งผลให้มีการจับกุมและดำเนินคดีผู้ทำกิจกรรมที่หน้าศาลอย่างต่อเนื่อง ไม่ต่ำกว่า 10 คดี รวมไปถึง การดำเนินคดีตามมาตรา 112 พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ และเปรียบเทียบปรับในข้อหาตาม พ.ร.บ.ความสะอาดฯ ในอย่างน้อย 5 คดี

    @FAOZEE

    People gathered in front of Criminal Court on 30 April 2021 demanding the right to bail for political defendants.

    จากข้อมูลของศูนย์ทนายฯ พบว่า ที่ศาลอาญา มีการตั้งเรื่องพิจารณาคดีละเมิดอำนาจศาลแล้ว อย่างน้อย 5 คดี จากสถานการณ์การชุมนุมในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายนที่ผ่านมา ได้แก่ การลุกขึ้นอ่านแถลงการณ์วิจารณ์กระบวนการยุติธรรมและประกาศอดอาหารในห้องพิจารณาคดีของเพนกวิน-พริษฐ์ การถ่ายภาพในห้องพิจารณาของแกนนำราษฎร ครูใหญ่-อรรถพล ไบร์ท-ชินวัตร และฟอร์ด- อนุรักษ์ การทำกิจกรรมเรียกร้องให้ปล่อยเพื่อนเราเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2564 ของเลิศศักดิ์ บริเวณหน้าศาลอาญา และการทำกิจกรรม”ราชอยุติธรรม”หน้าศาลอาญา เช่นกัน เมื่อวันที่ 29 เมษายน 2564 ซึ่งจัดโดยกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม และนายชินวัตร จันทร์กระจ่าง แกนนำกลุ่มราษฎรนนทบุรี

    @FAOZEE

    Activity on 29 April 2021 in front of the Ratchada Criminal Court led by members of the United Front of Thammasat and Demonstration demanding right to bail for political defendants.

# การดำเนินคดีกับเด็ก

จากรายงานของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ตั้งแต่ปี 2563 มีเยาวชนถูกดำเนินคดีจากการแสดงออกและชุมนุมทางการเมือง แล้วทั้งสิ้นอย่างน้อย 39 ราย ใน 36 คดี

เฉพาะเดือนเมษายน มีเด็กถูกดำเนินคดีจากการแสดงออกและการชุมนุมไม่ต่ำกว่า 6 คน ใน 2 คดี ส่วนใหญ่เป็นความผิดฝ่าฝืนพรก.ฉุกเฉิน และกฎหมายอื่นที่ถูกนำมาใช้เพื่อวัตุประสงค์ในการควบคุมการชุมนุม ได้แก่ พ.ร.บ.ควบคุมการโฆษณาด้วยเครื่องขยายเสียงฯ และ พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ คดีดังกล่าวคือการชุมนุมจากกิจกรรมแจกก้อย 112 จาน เมื่อวันที่ 26 มกราคม 2564 บริเวณลานสเกตนคร หน้าบึงพลาญชัย จังหวัดร้อยเอ็ด โดยนักกิจกรรม 12 ราย เป็นเยาวชนอายุต่ำกว่า 18 ปี 5 ราย ถูกดำเนินคดีตามข้อหาข้างต้น รวมถึงพ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะฯ

ส่วนคดีที่ 2 เกิดขึ้นจากการชุมนุมวันที่ 2 พฤษภาคม 2564 จัดโดยกลุ่ม REDEM บริเวณหน้าศาลอาญา ถ. รัชดา ภายหลังจากการยุติการชุมนุมในเวลาประมาณ 18.30 น. เจ้าหน้าที่ควบคุมฝูงชนได้เข้าสลายการชุมนุมและยึดพื้นที่ และเกิดการประทะกันระหว่างผู้ชุมนุมที่ยังคงอยู่ในพื้นที่กับเจ้าหน้าที่ฯ จากศูนย์ทนายฯรายงานว่ามีผู้จับกุมทั้งสิ้น 4 คน เป็นเยาวชนอายุ 16 ปี 1 คน ซึ่งถูกตั้งข้อกล่าวหาทั้งสิ้น 6 ข้อกล่าวหา ฝ่าฝืน พรก.ฉุกเฉิน และความผิดอื่นๆตามประมวลกฎหมายอาญาซึ่งอาจมีโทษจำคุกสูงสุดถึง 5 ปี หลังจากทำบันทึกการจับกุม เยาวชนถูกไต่สวนการจับกุมที่ศาลเยาวชนและครอบครัวกลางมีคำสั่งว่าการจับกุมของเจ้าหน้าที่ชอบแล้ว และให้ควบคุมตัวผู้ต้องหาไว้ ที่ปรึกษากฎหมายจึงยื่นขอประกันตัวชั่วคราว ศาลเยาวชนและครอบครัวกลางฯ มีคำสั่งอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราว แต่ด้วยคดีนี้มีหลายข้อหา จึงกำหนดหลักประกันจำนวน 10,000 บาท